Göre

Hayatın her anında yanınızda taşıyıp, her yere, her kalıba, her duruma şlak diye yapıştırabileceğiniz bir kelime duymak ister misiniz?

-Göre.

Evet, bu 4 harfli canavar, sizi aklınıza getirebildiğiniz her şeyden koruyabilecek, bir o kadar da boka batırabilecek bir kelime.

Çok kitap okuyan insanlara bakarım hep; belli bir duruşları ve kendilerine has özellikleri vardır. Bunu şahane kitaplar yazan bir yazar için, inanılmaz formüller geliştiren bir fizik profesörü için ya da biraz daha eğik tutunca süpürgeye maksimum çöp toplama kapasitesi kazandırmayı başaran bir çöpçü için de söyleyebiliriz. Kendilerine göre.

Bilmem kaç yüz bin yıldır üzerinde yaşadığımız dünyada bilmem kaç milyar insan oldum olası kavga ediyor. Hayatın özü bu. Çatışmak zorundayız. Çünkü kendimize göre doğrularımız, yanlışlarımız var. Kısacası kendimiz varız, kendimize göre.

Mesela Einstein süper adamdı. Bilim böyledir, devinim halinde olması hem en büyük avantaji hem en büyük dezavantajıdır. Zira dün "bundan gayrısı doğru olamaz" denen şeylere bugün "hassiktir ya" diyoruz.

Ne yapar bilim? Devinir. Devinim arttıkça ne olur? Yeni şeyler ortaya çıkar. Bilim doğrusunu yanlışını ortaya koyar ve sürekli denemeye devam eder, yeni şeyler bulmak, eskileri çürütebilmek için. Newton yalancı mıydı?

Düşen elma Newton için şu an şu yazıyı okuyabilmenizi dahi borçlu olduğumuz fizik formüllerinin bulunmasına sebep oldu. Newton'a mucizeyi yaşatan elma, William Tell'e elmayı başına koyduğu adamın kafasında okuyla delik açma tecrübesini yaşatabilirdi.

Zaman ilerledikçe ve yeni şeyler keşfedildikçe, eskiden eyvallah verilen şeylere nasıl olup da doğru dendiğini sorguluyor insan ister istemez. Haliyle açıkladığı formülüyle dünyayı sallayan bilim adamı da yeni bir hipotezle piç olabiliyor. Belki yarın Einstein'ın teorisi başkasına göre çok saçma olacak ve yeni bir şeyler ortaya atılacak. Lakin şu da bir gerçek ki: Göre çürütülemez.

Buraya kadar okuduklarınızın başına kıçına, bir taraflarına "göre"yi sıkıştırmaya çalışın. Nasıl, hiç sırıtmadı değil mi? Misal: "Einstein'a göre kütle çekimi zamandan bağımsız düşünülemezdi." Ya da: "Bilime göre doğru olan çoğu şey dinle çatışabilir." Hala mı olmadı? "Elma düştü ve Newton yerçekimini fark etti. Aynı yerçekimi formüllerinden dolayı, kafanın y eksenine göre tam ortasında bulunmayan elmanın uygulanan yerçekimi kuvvetinin sinüs ve kosinüs bileşkelerinin uyuşmaması nedeniyle elmanın dengesi bozuldu ve yere düştü. Kafada açılan delik de cabası!"

Dedim ya, hayata bu meret yön veriyor. Bununla alakalı 9208349023 adet methiye dizilebilir. Sen okuyan, "buraya kadar bunları nasıl okudum lan ben?!" diyebilirsin, sana göre saçmadır belki de. Ama şu da var ki, saçma dediğin şeyi düşündüğünde, bunun sadece sana göre saçma olabileceği gerçeğini fark edeceksin ve that's what im talkin' about!

Bitti. Bana göre.